6 mô hình tái chế rác thải thành công nhất trên thế giới

Nhật Bản, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển là những quốc gia đi đầu trong việc bảo vệ môi trường. Chính quyền và người dân nơi đây đã áp dụng nhiều mô hình tái chế rác thải và thành công trong việc tạo ra vật liệu tái sinh. Hãy cùng điểm qua 6 mô hình tái chế rác thải thành công nhất trên thế giới trong thời gian qua.

  1. Công viên tái chế tại Rotterdam, Hà Lan

Tháng 8/2018, Quỹ Recycled Island Foundation và 25 đối tác liên quan đã cho ra mắt công viên nổi trên mặt nước sau 5 năm nghiên cứu và gây quỹ. 

Công viên tái chế được làm hoàn toàn bằng nhựa và rác thải trôi nổi trên sông. Số nhựa tái chế được tạo hình thành ô tròn lục giác để tái hiện khung cảnh sông Maas ở Rotterdam trước khi dòng sông này bị con người làm thay đổi cảnh vật. 

Những nền nổi này được thiết kế để giảm sự ô nhiễm từ rác thải nhựa. Đồng thời, chúng được tạo ra để làm môi trường sống cho các sinh vật. Thực vật phát triển đồng thời cả trên và dưới bề mặt sông, cung cấp nguồn thức ăn duy trì sinh vật biển và khuyến khích cá đẻ trứng bên dưới mặt nước.

  1. Con đường tái chế  tại Rotterdam, Hà Lan

Công ty xây dựng VolkerWessels tiến hành tạo nên con đường thân thiện với môi trường với chất liệu nhựa tái chế.

Đây được xem là biện pháp hạn chế lượng khí CO2 thải ra môi trường bên ngoài. Con đường trải nhựa tái chế được nhiều chuyên gia đánh giá mang lại tính năng ưu việt hơn, rút ngắn thời gian xây dựng và bảo trì. Ngoài ra, các ống dẫn và dây cáp được bố trí dưới mặt đường dễ dàng hơn, thuận tiện cho việc thoát nước và xử lý việc tắc nghẽn ống dẫn nước.

  1. Mô hình MR6 tại Cumbira, Anh

Tại Anh, kỹ sư McCartney đã phối hợp cùng các chuyên gia ở Scotland nghiên cứu và tái chế nhựa thành chất liệu mới mang tên MR6.

Ý tưởng này được ông phát triển từ việc thấy người dân Ấn Độ đốt nhựa để lấp ổ gà, ổ voi trên đường.  Theo đó, mô hình này sẽ sử dụng nhựa phế thải, chất thải nông nghiệp và chất thải thương mại tạo nên. Thảm đường được cho là có chất lượng tốt hơn đến 60% và tuổi thọ kéo dài gấp 10 lần so với các tuyến đường nhựa thông thường.  Trước hết, mô hình này được áp dụng gần trang trại ông McCartney sinh sống. Sau đó, thảm đường tiếp tục sử dụng tại quận Cumbria, Anh.

  1. Nga áp dụng công nghệ biến rác thải thành dầu

Các nhà khoa học nước Nga đã nghiên cứu cách tái chế nhựa, ứng dụng công nghệ cao đưa rác thải nhựa thành nguyên liệu nền để thu được nguyên liệu xăng dầu. 

Người nghiên cứu đã ứng dụng công nghệ nhiệt phân trong môi trường yếm khí để tiến hành tái chế rác thải nhựa. Khi vật liệu tái chế được đốt nóng đến nhiệt độ nhất định, các liên kết bị phá vỡ và chuyển sang dạng khí. Lúc này, khí thải tiếp tục được ngưng tụ thành chất lỏng xăng dầu. Theo chuyên gia, tính ưu việt của phương pháp này là không thải ra môi trường những chất gây hại. Vì vậy, đây được xem là công nghệ thân thiện với môi trường sống.

  1. Công nghệ biến rác thải thành tiền tại Nhật Bản

Nhận thức việc môi trường sống đang bị ô nhiễm vì chất thải nhựa, công ty Pet Refine Technology (PRT) tại Nhật đã manh nha kế hoạch gom rác thải và chế biến thành vật liệu tái sinh.  Mỗi ngày, PRT thu mua rác thải, vỏ chai nhựa từ các thành phố lớn Tokyo, Kawasaki để tái chế. Công ty có quy trình riêng tạo ra hạt nhựa trắng tái chế ra hạt nhựa mới. Sản phẩm này được công ty xuất sang nhiều nơi, nhất là thị trường đông dân Trung Quốc. Theo các nhà phân tích, chi phí đầu tư nhà máy này chỉ là một phần nhỏ  so với lợi nhuận mà công ty thu được. Vì vậy, nhiều người cho rằng dây chuyền tái chế rác hiện đại này là mô hình “biến rác thành tiền” mà công ty có được.

  1. Mô hình “mượn” chai nước được áp dụng tại Na Uy

Na Uy được xem là quốc gia đi đầu trong việc xử lý rác thải nhựa. Nhiều nghiên cứu chỉ ra đây là nơi có tỷ lệ tái chế chai nhựa lên đến 97%. Một trong những bí quyết được họ áp dụng là mô hình “mượn chai nước”.  Theo đó, mỗi khi mua một chai nước bằng nhựa, người tiêu dùng sẽ trả thêm một khoản phí từ 13 – 30 cent (3.000 – 7.000 đồng). Khi uống nước xong, người tiêu dùng sẽ được hoàn tiền khi trả chai nước tại những chiếc máy tự động đặt quanh thành phố. Điểm nổi bật là chỉ cần scan mã vạch trên chai, tiền sẽ tự động vào tài khoản. Ngoài ra, các cửa hàng tiện lợi có chương trình tặng tiền và điểm thưởng khi khách hàng trả lại chai nhựa đã dùng để khuyến khích người dân bảo vệ môi trường.

Bộ Y tế khuyến cáo trước tình trạng ô nhiễm không khí

Bộ Y tế khuyến cáo với tình trạng không khí xấu như hiện nay, người dân hạn chế ra khỏi nhà, vận động, tập thể dục ngoài trời.

Trước thực trạng ô nhiễm không khí nặng nề và kéo dài tại Hà Nội, lần đầu tiên, Bộ Y tế đưa ra khuyến cáo để người dân dự phòng, bảo vệ sức khoẻ. 

Cụ thể, theo hướng dẫn dự phòng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước tác động của ô nhiễm không khí do Cục Quản lý Môi trường Y tế phối hợp Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường và Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam xây dựng, người dân được khuyến cáo thường xuyên theo dõi tình hình chất lượng không khí.

Trong tình trạng không khí xấu như hiện nay, người dân hạn chế ra khỏi nhà, vận động tập thể dục, lao động ngoài trời; ra đường nên sử dụng khẩu trang đảm bảo chất lượng và đeo khẩu trang đúng quy cách (đảm bảo kín, khít mặt).

Sáng 14/12, Hà Nội bao phủ bởi bầu không khí mù mịt. Chỉ số AQI tại các điểm quan trắc ở Hà Nội vẫn ở mức xấu, có nơi vượt ngưỡng nguy hại. Ảnh: Duy Hiệu. 

Người dân nên thực hiện một số vệ sinh cá nhân như mũi, súc họng sáng tối bằng nước muối sinh lý, đặc biệt sau khi ra đường; tra rửa mắt bằng nước muối sinh lý vào buổi tối trước khi đi ngủ.

Người hút thuốc lá nên bỏ hẳn hoặc hạn chế thói quen này. Người không hút thuốc lá nên tránh xa khói thuốc.

Nên hạn chế mở cửa sổ, cửa ra vào thời điểm không khí bị ô nhiễm nặng, đặc biệt các gia đình gần đường, khu vực ô nhiễm. Bên cạnh đó, người dân cần phải thường xuyên vệ sinh phòng ở và nhà cửa, dọn dẹp thông thoáng môi trường sống.

Giảm ô nhiễm môi trường cần hạn chế sử dụng hoặc thay thế sử dụng bếp than tổ ong, củi, rơm rạ bằng bếp điện, từ hoặc bếp ga. Người dân nên trồng cây xanh trong và quanh nhà, giúp ngăn bụi và làm sạch không khí.

Người có bệnh hô hấp, tâm phế mạn tính, tim mạch, suy dinh dưỡng, già yếu cần lưu ý:

– Thực hiện các biện pháp dự phòng trên nghiêm ngặt hơn.

– Hạn chế ra ngoài, đặc biệt vào thời điểm không khí bị ô nhiễm nặng.

– Cần tuân thủ và duy trì điều trị theo đơn của bác sĩ chuyên khoa. Nếu có dấu hiệu khó chịu, tăng nặng, người bệnh nên khám ngay tại các cơ sở y tế chuyên khoa.

– Thời điểm này, nếu mắc các bệnh cấp tính như sốt, viêm mũi họng, phổi phế quản, tim mạch… cần đến khám tại các cơ sở y tế và điều trị kịp thời.

– Tăng cường dinh dưỡng nâng cao thể trạng và sức đề kháng.

Trước đó, Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cũng khuyến cáo người dân, trong đó có học sinh, nên hạn chế vận động và tập thể dục ngoài trời, đóng các cửa sổ và cửa ra vào, đeo khẩu trang chống bụi PM2.5 khi đi ra đường. 

Theo Hà Quyên (Zing.vn)

Hà Nội chìm trong ô nhiễm: Yêu cầu rửa đường, lắp 70 trạm quan trắc

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung vừa chỉ đạo hàng loạt giải pháp mạnh để lập lại trật tự vệ sinh môi trường của Thủ đô nhằm cải thiện tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng

Công an thành phố chủ trì, có cảnh sát giao thông, cảnh sát môi trường, thanh tra giao thông, thanh tra xây dựng kiểm tra và xử lý thật nặng tất cả các xe không che chắn và để rơi vãi vật liệu ra đường. Đồng ý cho tưới đường trở lại. Các đơn vị tham gia thu gom rác không đảm bảo năng lực thì kiên quyết xử lý”, ông Chung nói trong cuộc họp chiều 18/12 với các sở, ngành, quận, huyện để đôn đốc công tác đảm bảo vệ sinh môi trường trên địa bàn, trong bối cảnh tình trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội ở mức cao.

Các quận kiến nghị được rửa đường

Phó Giám đốc Sở TN&MT Hà Nội Lê Tuấn Định cho biết, theo thống kê dữ liệu từ hệ thống 11 trạm quan trắc không khí do Sở TN&MT quản lý, vận hành, số ngày chất lượng không khí tốt đang có xu hướng giảm qua các năm 2017 – 2019, số ngày chất lượng không khí chạm mức kém, xấu, rất xấu có xu hướng tăng. Ô nhiễm không khí có xu hướng tăng cao nhất từ 5h đến 12h sau đó giảm nhẹ vào trưa chiều và tăng lên vào ban đêm.

Theo ông Định, từ đầu năm đến nay, Hà Nội đã xuất hiện 6 đợt ô nhiễm không khí kéo dài trung bình từ 5 đến 10 ngày, chất lượng không khí ở mức kém, xấu và rất xấu, trong đó đợt ô nhiễm cao điểm nhất là đầu tháng 12, từ ngày 8/12 đến 14/12, chất lượng không khí thường xuyên ở mức xấu và rất xấu, nhiều ngày liền chỉ số chất lượng không khí AQI vượt ngưỡng 200. Mức AQI cao nhất là 266.

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND quận Bắc Từ Liêm Nguyễn Thị Nắng Mai cho rằng, rất khó kiểm soát hoạt động khai thác cát, hoạt động của xe chở cát, đặc biệt là việc yêu cầu rửa xe khi ra khỏi vùng khai thác, thi công. Trên địa bàn quận, hiện cũng có nhiều công trình lớn như đường sắt trên cao, đường vành đai 3 phát sinh nhiều bụi. Bà Nắng Mai kiến nghị được tưới nước rửa đường trên 15 tuyến đường chính. Hiện tại, Sở Xây dựng đã thống nhất ý kiến kiến nghị lên thành phố.

Chủ tịch UBND quận Đống Đa Võ Nguyên Phong cũng đề xuất tưới nước rửa đường từ 2 – 3 lượt/tuần đối với các tuyến phố chính của quận. Quận cũng tiến hành xử phạt đơn vị đang cải tạo vỉa hè nhưng chưa đảm bảo vệ sinh môi trường trong quá trình thi công. Chung quan điểm, lãnh đạo UBND quận Hoàng Mai cũng đề nghị được rửa hai tuyến đường trọng điểm trên địa bàn quận.

Lập lại trật tự công tác môi trường

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung thẳng thắn thừa nhận còn nhiều hạn chế, yếu kém trong công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố như việc thu gom, xử lý rác thải, vấn đề phối hợp xử lý chưa đồng bộ giữa các sở ngành và quận huyện, còn tình trạng buông lỏng quản lý…

Ông Chung cũng nhắc lại quan điểm, thành phố cần một thời gian dài, với các giải pháp đồng bộ để khắc phục tình trạng ô nhiễm như một số thành phố lớn trên thế giới từng trải qua. Trước mắt, ông Chung yêu cầu Sở TN&MT chuẩn bị địa điểm để lắp đặt khoảng 50 – 70 trạm quan trắc, cảm biến, hoàn thiện trong quý I/2020. Sở Y tế, Sở TN&MT phải phối hợp để xây dựng quy chế đến mức nào thì thông báo, cảnh báo cho người dân. Theo ông Chung, hiện thành phố mới có 14 trạm quan trắc, nếu dựa trên thông số đó để ra cảnh báo cho học sinh nghỉ học thì chưa đại diện cho tất cả thành phố. “Khi nào có tất cả các trạm theo đúng quy hoạch, xác định ảnh hưởng đến tất cả các trường thì mới nghỉ được”, ông Chung nói.

Đối với các đơn vị thu gom rác thải trên địa bàn thành phố, Chủ tịch thành phố Hà Nội lưu ý, phải có các biện pháp làm sạch đường, làm sạch dải phân cách, kể cả các ngõ, xóm vì thành phố đã đấu thầu theo địa bàn, và hiện nay, phương tiện cơ giới đã được thiết kế phù hợp với địa bàn của thành phố. Ông Chung cũng đồng ý với đề xuất tưới nước, rửa đường nhưng cần cải tiến đầu phun cho phù hợp.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cũng nhấn mạnh, các quận huyện cần tiếp tục làm sạch ao hồ, vận động người dân cắt giảm sử dụng than tổ ong, đặc biệt là các quận nội thành. Các sở, ngành cần tạo điều kiện để các nhà máy rác công nghệ đốt phát điện sớm đi vào hoạt động. Theo ông Chung, từ năm 2021, thành phố sẽ đấu thầu lại việc thu gom, vận chuyển rác thải theo hướng phù hợp với công nghệ mới. Các Cty không đủ năng lực sẽ không được tiếp tục tham gia.

Trước tình trạng vi phạm tràn lan của các xe chở vật liệu và công trình thi công không đảm bảo che chắn gây ô nhiễm, Chủ tịch Hà Nội cho rằng, cần xây dựng quy định mới về loại phương tiện chuyên dùng để chở vật liệu xây dựng không bay bụi ra ngoài. Các gia đình khi được cấp phép phá dỡ cũng phải có quy định gắn với đơn vị vận chuyển để quản lý chỗ đổ phế thải. “Công an thành phố chủ trì, có cảnh sát giao thông, cảnh sát môi trường, thanh tra giao thông, thanh tra xây dựng kiểm tra và xử lý thật nặng tất cả các xe không che chắn và để rơi vãi ra đường… ”, ông Chung nói thêm. Ông Chung cũng yêu cầu thực hiện nghiêm quy định các xe ra vào công trường phải được rửa sạch sẽ; trồng thêm cây xanh; vận động người dân không đốt rác, đốt rơm, rạ; sớm có đề án về thu hồi và xử lý xe quá hạn. Liên quan đến công tác cải tạo, sửa chữa vỉa hè, các tuyến đường, ông Chung yêu cầu phải làm đến đâu gọn đến đó, không phát tán bụi. 

Theo Tiền Phong

Xã Hòa Bình (Thường Tín, Hà Nội): Bãi rác “bức tử” môi trường, người dân kêu cứu vì mất ăn mất ngủ

Hơn 10 năm nay, tình trạng ô nhiễm môi trường diễn ra 2 bên bờ sông Nhuệ đoạn từ xã Tiền Phong, Hiền Giang đến thôn Dưỡng Hiền, xã Hòa Bình (huyện Thường Tín, Hà Nội) vẫn chưa được giải quyết khiến người dân địa phương nơi đây vô cùng bức xúc.

Rác thải làng nghề “bức tử” người dân

Theo phản ánh của người dân sống tại thôn Dưỡng Hiền, xã Hòa Bình (huyện Thường Tín, Hà Nội), nhiều năm trở lại đây, trên địa bàn xã xuất hiện một điểm tập kết rác gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Vị trí điểm tập kết rác nằm sát ngay những làng nghề truyền thống chuyên sản xuất bông, ga, gối đệm . Do vậy, lượng rác thải mỗi ngày đổ dồn về khu vực này chủ yếu từ những hộ gia đình làm nghề truyền thống.

Theo ghi nhận thực tế tại hiện trường phát hiện, ven bờ sông Nhuệ rác thải được chất thành đống với đủ các sắc màu, thậm chí, tràn khắp mặt đường bốc mùi hôi thối khó chịu. Đáng nói, lượng rác đổ về phần lớn là thải khó phân hủy như: Bông, ni lông, vải vụn công nghiệp không còn khả năng sử dụng.

Hàng đống vải vụn được đốt lộ thiên không qua xử lý

Nghiêm trọng hơn khi bãi tập kết rác thải này đã hoạt động nhiều năm, nhưng được đổ và đốt lộ thiên, không qua bất cứ một hệ thống xử lý rác nào, các hộ dân tự xử, tự đổ, tự đốt. Những đống vải ngổn ngang chưa cháy hết thì để lại mùi khét lẹt, phần phế thải đã cháy hết thì đốt rụi cả thảm thực vật bên bờ sông để thay vào đó là những lớp mùn cứng đen xì không chỉ gây ô nhiễm không khí, nguồn nước, đất, thực vật xung quanh khu vực này mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đời sống sinh hoạt của người dân nơi đây.

Dân mất ăn mất ngủ vì ô nhiễm

Anh Nguyễn Văn Mạnh, người dân sống tại xã Tiền Phong bức xúc: “Bãi tập kết rác thải này đã tồn tại nhiều năm nay, nguồn rác thải chủ yếu từ những người dân làng nghề đổ trộm. Các xe công nông, xe tải thường đổ rác vào buổi tối, vắng dân. Thế nhưng, từ khoảng 18h -19h rác thải đốt nghi ngút bên bờ sông Nhuệ gây cản trở giao thông trên đoạn đường này. Đặc biệt, những hôm gặp gió, khói và tro bụi bay khắp làng xóm, đang ăn tối mà phải đóng cửa vội.”

Ông N.T.V dân sống tại khu vực bị ô nhiễm bày tỏ những bức xúc

Cùng chung bức xúc về tình trạng trên ông N.T.V người dân sống tại xã Hòa Bình (huyện Thường Tín, Hà Nội) bày tỏ: Tình trạng này diễn ra đã khá lâu, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống sinh hoạt của người dân. Nhất là những hôm nắng nóng mùi hôi thối, khét từ phế thải đốt chưa cháy cộng với mùi nước sông Nhuệ bức tử người dân, chúng tôi phải đối diện với nguy cơ bệnh tật.

Phế thải sau khi đốt cháy để lại lớp mùn cứng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường

Trong vải tổng hợp có các sợi polyester khi đốt không cháy hết sẽ tạo thành khí độc hại cho sức khỏe, đặc biệt khó phân hủy trong môi trường, liệt kê nó vào loại khí nhà kính rất mạnh, gây ra hiệu ứng khói mù quang hóa do dioxit cacbon là sự tích tụ của dioxitcacbon nặng không phân hủy được trên bầu khí quyển khi đốt không cháy hết sẽ tạo thành khí carbon nặng tích tụ vào môi trường. Vậy nên, việc người dân đốt vải bừa bãi, chưa thông qua xử lý chính là đang tự đầu độc chính mình, tự mang lại những căn bệnh nguy hiểm như: Ung thư, phổi, mũi, họng…

Có thể thấy, việc tập kết rác và đốt rác tự phát bên bờ sông Nhuệ đoạn từ xã Tiền Phong, Hiền Giang đến thôn Dưỡng Hiền, xã Hòa Bình đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sức khỏe của người dân.

Nhóm PV/Act Green

Rác thải nhựa: tiện 1 phút trả giá nghìn năm

Lượng rác thải nhựa khổng lồ được thải ra môi trường sẽ mất từ 400 năm đến 1.000 năm để có thể phân huỷ hoàn toàn, thực sự là mối đe doạ tới môi trường cũng như sức khỏe của con người trên khắp hành tinh. Những cảnh báo về ô nhiễm rác thải nhựa liên tục được nâng lên mức cao hơn, dù các quốc gia đã và đang nỗ lực giải quyết vấn đề từ rác thải nhựa và tái chế.

300 triệu tấn rác thải nhựa được thải ra mỗi năm, gần bằng trọng lượng của toàn bộ dân số toàn cầu (Ảnh: Bãi rác khổng lồ tại Đông Java, Indonesia)

Thảm họa ô nhiễm rác thải nhựa

Mới đây, các nhà hoạt động môi trường đã cảnh báo rằng, rác thải nhựa có thể nhiều hơn cá trên các đại dương vào năm 2050.

Chỉ tính riêng năm 2018, các nhà sản xuất trên thế giới đã sản xuất ra 360 triệu tấn nhựa. Trong 50 năm qua, lượng nhựa được tiêu dùng đã tăng gấp 20 lần và dự kiến sẽ còn tăng gấp đôi con số hiện tại trong 20 năm tới.

Hiện thế giới đang phải đối mặt với khoảng hơn 9,1 tỉ tấn rác thải nhựa tích tụ trên trái đất. Chất thải nhựa ngay cả khi được thu gom và chôn lấp lẫn vào đất vẫn tồn tại hàng trăm năm, làm thay đổi tính chất vật lý của đất, gây xói mòn đất, làm cho đất không giữ được nước, dinh dưỡng, ngăn cản oxy đi qua đất làm ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng… Bên cạnh đó, 13 triệu tấn chất thải nhựa đã đổ ra đại dương, gây tổn thương hệ san hô, đe dọa môi trường sống của các loài động, thực vật biển khiến 1,5 triệu động vật trên đại dương chết vì ngộ độc chất thải nhựa mỗi năm.

Trước đó, Liên hợp quốc đã công bố một báo cáo về môi trường với những con số khiến không ít người choáng váng. Rất nhiều người sẽ không thể ngờ về thực tế là hiện có tới 5.000 tỉ chiếc túi nhựa đã được sử dụng trên thế giới mỗi năm. Nếu xếp chúng cạnh nhau có thể bao trùm một khu vực rộng gấp đôi diện tích nước Pháp.

Bãi biển ngập rác thải nhựa tại Thái Lan.

Cứ mỗi phút trôi qua, toàn cầu tiêu thụ 1 triệu chai nhựa. Ðổi lại sự tiện dụng này là khoảng 300 triệu tấn rác thải nhựa được thải ra mỗi năm, gần tương đương với trọng lượng của toàn bộ dân số toàn cầu.

Các nhà khoa học cũng cảnh báo rằng, do quá trình phân hủy nhựa diễn ra từ từ, các hạt vi nhựa sẽ xâm nhập vào chuỗi thức ăn và kết tụ ở con người. Giới khoa học đã trích dẫn những nghiên cứu mới đây cho thấy dấu vết độc hại của nhựa trong chất thải của con người ở cả châu Âu và châu Á.

Nguy hiểm hơn, ước tính chỉ có 9% số rác thải nhựa được tái chế, khoảng 12% được đốt cháy, còn lại 79% vẫn đang tồn đọng trong các bãi chôn lấp, bãi rác và trong môi trường tự nhiên.

Không những thế, đại dương đang là nơi hứng chịu lượng rác thải nhựa khổng lồ. Ước tính lượng rác thải nhựa đổ xuống biển đến năm 2050 sẽ nhiều hơn lượng cá (tính theo trọng lượng), đe dọa nghiêm trọng đến hệ sinh thái và môi trường đại dương. Những “đại dương ngập rác” sẽ giết chết những sinh vật biển bởi chưa có giải pháp nào xử lý được, trong khi phải mất rất nhiều thời gian để tự huỷ một cách tự nhiên.

Việt Nam xả rác thải nhựa ra biển biều thứ 4 thế giới

Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), trong 50 năm qua, lượng nhựa được tiêu dùng không ngừng tăng lên, hiện đã tăng gấp 20 lần và dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong 20 năm tới.

Ðáng buồn là Việt Nam được đánh giá là 1 trong 5 quốc gia xả rác thải nhựa nhiều nhất, với khoảng 1,8 triệu tấn ra môi trường mỗi năm. Chỉ số tiêu thụ nhựa trên đầu người cũng tăng nhanh chóng từ 3,8kg/năm/người năm 1990 lên 41kg/năm/người vào năm 2015. Ðáng nói, việc nhập khẩu phế liệu nhựa vẫn tăng theo cấp số nhân, cụ thể: năm 2016 nhập 18.548 tấn, năm 2017 là 90.839 tấn và 9 tháng năm 2018 là 175.000 tấn.

Thống kê của Bộ TN&MT cho thấy mỗi hộ gia đình tại Việt Nam sử dụng khoảng 1kg túi nilon mỗi tháng. Chỉ tính riêng Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh đã thải ra môi trường khoảng 80 tấn nhựa và túi nilon. Riêng Hà Nội, thải ra 4.000 – 5.000 tấn rác mỗi ngày, trong đó rác thải nilon chiếm 7 – 8%.

Thực tế, rác thải nhựa đang gây ra những tác động nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe của người dân.

Rác ngập tràn tại chợ Tuy Phong, Bình Định (Ảnh: TTXVN)

Những giải pháp giảm thiểu rác thải nhựa trên thế giới

Châu Âu được xem là khu vực đi đầu trong nỗ lực giảm thiểu rác thải nhựa khi Liên minh châu Âu (EU) ngày 28/5/2018 đã đề xuất cấm các sản phẩm bằng nhựa dùng một lần, đồng thời kêu gọi thu gom hầu hết các loại chai nhựa vào năm 2025.

Nhiều nước phương Tây cũng đã có những động thái cụ thể. Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern đã tuyên bố từ năm 2019 nước này sẽ cấm sử dụng túi nilon dùng một lần để giảm ô nhiễm môi trường. Chính phủ Cộng hòa Séc cũng đã thông qua một điều luật sửa đổi nhằm hạn chế việc sử dụng túi nilon của người dân, đáp ứng những tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu (EU).

Ðiều đáng mừng là một số quốc gia châu Phi dù điều kiện kinh tế còn khó khăn nhưng cũng đã, đang tích cực có những động thái quyết liệt với túi nilon và rác thải nhựa. Tanzania là quốc gia mới nhất ở châu Phi bắt đầu áp dụng lệnh cấm túi nilon từ ngày 1/6/2019.

Indonesia là quốc gia xếp thứ 2 trong số 5 quốc gia xả rác nhựa ra biển nhiều nhất, chỉ sau Trung Quốc. Ngoài ra, Indonesia cũng là quốc gia có nhiều hòn đảo đang là điểm nóng về rác thải nhựa trên thế giới.

Một phụ nữ ngủ bên bờ sông bẩn thỉu tại Dhaka, Bangladesh.

Indonesia đã cam kết giảm 70% rác nhựa thải xuống biển vào năm 2025 bằng cách tăng cường tái chế, nâng cao nhận thức cộng đồng và hạn chế dùng đồ nhựa, nhất là túi nilon.

Mới đây, Tổng cục Thuế và Hải Quan thuộc Bộ Tài chính Indonesia thông báo, cơ quan này sẽ áp mức thuế 200 rupiah (hơn 300 đồng Việt Nam) đối với mỗi chiếc túi nhựa.

Ngoài ra, để giảm bớt rác thải nhựa, Chính phủ nước này đã có nhiều giải pháp can thiệp. Trong đó, giải pháp đổi chai nhựa lấy vé xe buýt gây tiếng vang lớn ở Surabaya, thành phố 2,9 triệu dân ở phía đông đảo Java, miền bắc Indonesia. Có tới gần 16.000 người tới đổi rác nhựa lấy vé xe buýt mỗi tuần.

Cộng đồng chung tay “nói không với rác thải nhựa”

Những giải pháp để chống lại ô nhiễm rác thải nhựa đã có, nhưng cần sự chung tay quyết liệt hơn nữa của tất cả các quốc gia, các châu lục. Ðồ nhựa đem lại sự tiện lợi nhanh chóng nhưng con người và cả hành tinh phải đối mặt với thảm hoạ rác thải nhựa vô cùng nghiêm trọng.

Do vậy, Liên Hợp Quốc kêu gọi các quốc gia nên xem xét cấm hoặc đánh thuế các loại túi nilon, nhựa dùng một lần nhằm giảm gánh nặng ô nhiễm đối với môi trường tự nhiên, động vật hoang dã và sức khỏe của chính chúng ta.

Ngay từ bây giờ, mỗi người dân cần phải thay đổi thói quen trong sinh hoạt hàng ngày là hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần.

“Nếu bạn không thể tái sử dụng chúng, hãy từ chối chúng”, ông Erik Solheim, người đứng đầu của cơ quan môi trường Liên Hợp Quốc kêu gọi người dân trên toàn thế giới.

Theo Nguyễn Luận

Tạp chí Kinh tế và Môi trường

Ảnh hưởng ô nhiễm không khí lên sức khỏe con người

Hội thảo tổng kết, đánh giá tác động ô nhiễm không khí lên sức khỏe con người qua khảo sát tình hình mắc các bệnh tim mạch, hô hấp đối với người trưởng thành và trẻ em tại Thành phố Hà Nội, Quảng Ninh, Phú Thọ…

Sáng ngày 19/02/2019, Đại học Quốc gia Hà Nội đã diễn ra Hội thảo khoa học “Đánh giá tác động ô nhiễm không khí lên sức khoẻ tiếp cận từ công nghệ viễn thám”. Hội thảo do Trung tâm Sống và học tập vì môi trường và cộng đồng (Live & Learn), Đại học Y tế công cộng phối hợp tổ chức.

Hội thảo diễn ra tại phòng Chu Văn An tầng 1, toà nhà B1 Khoa Quản trị Kinh doanh (Ảnh: Hồng Uyên)

Ô nhiễm môi trường không khí đang tác động xấu đến sức khoẻ của mọi người, gây ra các bệnh về hô hấp, tim mạch, về lâu dài có nguy cơ dẫn đến tử vong. Hiện nay, Thành phố Hà Nội đang có nhiều hệ thông quan trắc tình hình không khí như trạm đo của Sở Tài nguyên & Môi trường. Bụi PM2.5 là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các bệnh về hô hấp nguy hiểm. Hội thảo tổng kết, đánh giá tác động ô nhiễm không khí lên sức khỏe con người qua khảo sát tình hình mắc các bệnh tim mạch, hô hấp đối với người trưởng thành và trẻ em tại Thành phố Hà Nội, Quảng Ninh, Phú Thọ… Qua đó, xây dựng bản đồ ô nhiễm từ ảnh vệ tinh trên tất cả các địa phương với độ chính xác cao.

Đại diện nhóm Live & Learn – Phan Anh trình bày báo cáo (Ảnh: Hồng Uyên)

Dựa trên báo cáo Ô nhiễm không khí và nguy cơ nhập viện do bệnh Tim mạch ở người trưởng thành tại Việt Nam chao thấy, giai đoạn 2014 – 2016 tỉnh Quảng Ninh có số ca mắc bệnh cao nhất có 54 ca.
Ô nhiễm không khí bao gồm các hạt bụi PM 10 , PM 1 , PM 2.5 , S0 2, NO 2, CO… khiến tình trạng nhập viện do các bệnh hô hấp (viêm phổi, hen, viêm phế quản) tăng cao tại Hà Nội. Trong đó, nhóm người tuổi từ 65 trở lên có tỉ lệ mắc bệnh cao nhất.
Trong báo cáo Tác động của PM lên ca nhập viện do các bệnh đường hô hấp của trẻ em tại Hà Nội giai đoạn 2008 – 2016 có khoảng 253.065 ca nhập viện do các bệnh liên quan đến hô hấp ở trẻ em.

Nhóm tổ chức Live&Learn (Ảnh: Hồng Uyên)

Hồng Uyên- Thanh Hằng

Hà Nội: Rác thải tràn lan khắp ngõ phố Bùi Xương Trạch

Thực trạng rác thải tự phát hình thành trong ngõ 207 Bùi Xương Trạch (Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) gây mất mỹ quan đô thị và ô nhiễm môi trường đã diễn ra từ lâu nhưng đến nay vẫn chưa được xử lý.

Rác thải đủ loại : từ rác sinh hoạt, rác công nghiệp, đến rác thải xây dựng,.. đổ bừa bãi. Cả con đường ngập tràn trong mùi hôi thối của rác (Ảnh: Act green)
Không chỉ một vài điểm đổ rác mà dọc tuyến đường dài cả cây số đều bị rác bủa vây (Ảnh: Act green)
Không chỉ đổ rác ở chỗ đất trống, rác còn đươc đổ tràn xuống cống khiến cống nước đen ngòm, sủi bọt và bốc mùi do rác thải tích tụ lâu ngày (Ảnh: Act green)
Rác bị đốt còn sót lại, nhiều vệt khói đen còn bám lại trên những tấm tôn,.. Nhiều người dân không biết rằng những cột khói đen tạo ra do đốt rác gây gây ô nhiễm môi trường nặng hơn. (Ảnh: Act green)
Người dân sống tại khu vực cho biết, có nhiều người đến đây đổ trộm rác thải nên đã viết dòng chữ “đổ rác phạt 5 triệu” để cảnh báo… nhưng không có tác dụng (Ảnh: Act green)
Con đường không chỉ bị ô nhiễm không khí bởi mùi rác mà còn bụi từ đất cát, phế thải xây dựng (Ảnh: Act green)
Theo phản ánh của người dân, tình trạng đã diễn ra từ vài năm nay nhưng chưa được các cấp chính quyền quan tâm, xử lý. (Ảnh: Act green)

Nhóm PV/Act Green

Chai lọ, rác thải nhựa tại Đài Loan được tái chế như thế nào

Mô hình quản lý xử lý rác có chính quyền giám sát và sự tham gia của nhà sản xuất đã giúp Đài Loan tái chế 50% lượng rác thải.

Trong khi Việt Nam đang thực hiện những bước đi đầu tiên trong việc tăng cường trách nhiệm nhà sản xuất về quản lý chất thải, Đài Loan đã thực hiện công cuộc này 30 năm và có sự tham gia từ phía chính quyền, doanh nghiệp sản xuất và cả người dân.

Đó là nhận định của ông Chun-hsu Lin, Phó Giám đốc Trung tâm Kinh tế Xanh, Viện nghiên cứu kinh tế Trung Hoa tại Hội thảo kinh nghiệm quốc tế về mô hình tái chế do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức hôm 22/11. 

Theo ông Chun-hsu Lin, EPR (the Extended Producer Responsibility – Mở rộng trách nhiệm nhà sản xuất) là giải pháp tăng cường trách nhiệm của nhà sản xuất và nhập khẩu sản phẩm trong việc xử lý và tái chế rác thải hậu tiêu dùng. Từ cơ chế EPR, các quốc gia và vùng lãnh thổ đã thành lập các liên minh tái chế (PRO) với sự tham gia của đơn vị sản xuất, đơn vị tái chế và các thể chế tài chính trung gian.

Chun-hsu Lin, Phó Giám đốc Trung tâm Kinh tế Xanh, Viện nghiên cứu kinh tế Trung Hoa. 

Theo đó, các đơn vị sản xuất sẽ phải đóng thuế dựa trên số lượng sản phẩm rác thải cuối cùng thải ra môi trường. Thể chế tài chính trung gian sẽ điều phối khoản tiền, trợ giá cho các đơn vị tái chế để xử lý rác thải hoặc tái đầu tư, xây dựng các công nghệ xử lý rác. 

Tại Hội thảo, mô hình EPR tại Đài Loan nhận được nhiều sự quan tâm bởi quá trình xây dựng từ năm 1987, đã có nhiều thành công cho đến nay vẫn hiệu quả.

Từ năm 1974, Đài Loan đã quy định, nhà sản xuất hoặc nhập khẩu vật phẩm và bao bì phải chịu trách nhiệm về việc tái chế, dọn dẹp và xả rác. Trên cơ sở này, từ năm 1984 đến năm 1999, hàng loạt quy định quản lý rác thải (WDA) đã được Đài Loan đưa ra.

Ví dụ, năm 1987, nhà quản lý đưa ra nguyên tắc: “Người gây ô nhiễm phải trả chi phí” hay ban hành chương trình tái chế bốn trong một vào năm 1997. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, phần lớn các cơ chế đều được ban hành một cách tự do, không có chính sách hay chiến lược cụ thể. Bắt đầu từ năm 1998, việc quản lý hoạt động tái chế mới có sự tham gia của chính phủ với việc thành lập các PRO (Liên minh tái chế).

Mô hình quản lý tái chế của Đài Loan đã tạo được sự khác biệt bởi có sự tham gia giám sát của chính quyền thông qua Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA). 

Các bên liên quan chính bao gồm người dân, nhà sản xuất, đơn vị tái chế và chính quyền. Theo đó người dân phải có trách nhiệm phân loại rác và xả rác đúng nơi quy đinh. Các đơn vị sản xuất phải đăng ký lượng rác thải, báo cáo sản xuất và nộp chi phí xử lý rác cho EPA. Có một cơ quan đứng ra đảm nhiệm việc quản lý quỹ, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, cấp trợ giá cho các đơn vị tái chế. 

Bên cạnh các chương trình bắt buộc theo quy định của EPA, Đài Loan cũng thực hiện nhiều chương trình ngoài thỏa thuận chung, như chương trình tiếp nhận thu gom hộp xốp Styrofoam. Theo đó xốp sẽ được thu gom để tái chế cho sản xuất bao bì. Hiệp hội tái chế xốp phải trả cho EPA ít nhất là 17 USD cho mỗi xe tải xốp. 

Với việc áp dụng sâu rộng trong khối sản xuất và người dân, đến năm 2015, tỷ lệ thu gom rác đã tăng đáng kể, trong đó đồ thủy tinh tăng gần 90%, đồ đựng bằng nhựa tăng 57,5%…Theo ông Chun-hsu Lin, hiện nay Đài Loan đã có thể tái chế khoảng 52% tổng lượng rác thải, còn lại là các hoạt động đốt và chôn lấp. 

An Phạm/ Vnexpress

Ô nhiễm không khí từ những “Đại công trường”

Xe ô tô vận chuyển đất, cát, vật liệu xây dựng trên đường không có bạt che chắn là thực trạng đang diễn ra ở nhiều tuyến đường, phố trên địa bàn Hà Nội. Đây cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng không khí của Hà Nội trong thời gian qua. Đã đến lúc các cấp, ngành chức năng của thành phố cần xử lý nghiêm đối với chủ đầu tư, nhà thầu thi công các dự án cố tình không chấp hành quy định về bảo vệ môi trường.

Tình trang ô nhiễm do bụi mịn tại Hà Nội những ngày qua

Nguồn bụi bẩn từ những “đại công trường”

Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia năm 2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa có con số cụ thể tác động của xây dựng đến ô nhiễm không khí, nhưng nhận định: “Trong những năm gần đây, hoạt động xây dựng các khu chung cư, cầu đường, sửa chữa nhà, vận chuyển vật liệu và phế thải xây dựng…, diễn ra ở khắp nơi, đặc biệt là các đô thị lớn. Các hoạt động như đào lấp đất, đập phá công trình cũ, vật liệu xây dựng bị rơi vãi trong quá trình vận chuyển thường gây ô nhiễm bụi đối với môi trường xung quanh”.

Trong góc căn nhà ở phố Định Công (Hoàng Mai), cách mặt đường tới 7 mét, bà Trần Thị Liên (46 tuổi) cẩn thận lấy khăn ướt lau sạch bụi bám ở ngoài gói bánh để mời khách: “Bánh mới để đó lúc sáng, bây giờ đã bám đầy bụi rồi”.

Gia đình bà Liên bán hàng ăn ở phố Định Công gần chục năm. Trước kia, với lợi thế nhà mặt đường, bà tận dụng khoảng hiên rộng 8 mét vuông trước cửa, giáp với đường đi để kê thêm bàn ghế. Tuy nhiên, từ hai năm trước khi chính quyền tổ chức lắp đường ống nước, đẩy nhanh tốc độ giải phóng mặt bằng để làm đường vành đai 2,5, bà Liên phải chuyển hẳn vào bán trong nhà vì “bụi quá khách không ăn nổi”.

Công trường làm đường vành đai 2,5 ngổn ngang với những ngôi nhà phá dỡ dở dang, vật liệu chất đống nằm cách quán bà Liên chỉ hơn chục mét. Phía ngoài công trường, cát và rác nằm lẫn, chỉ cần một cơn gió mạnh thổi qua là bay mịt mù.

Rác, phế thải xây dựng tập kết sát hàng rào dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ trên cao dọc Vành đai 2 (đoạn Ngã Tư Sở – cầu Vĩnh Tuy)

Công trình thi công chung cư Ecohome 3, phường Đông Ngạc (quận Bắc Từ Liêm) cũng trong tình cảnh tương tự. Mặt đường Tân Xuân, đoạn giáp công trình này, khi có phương tiện đi qua đều cuốn bụi bay mù mịt khắp nơi. Ông Nguyễn Văn An, sống tại Khu nhà ở xã hội Ecohome 2 bức xúc: “Xe vận chuyển vật liệu xây dựng nhưng không thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ môi trường nên để rò rỉ nước, rơi vãi đất, cát ra đường gây ô nhiễm môi trường”. Lý giải tình trạng này, ông Nguyễn Văn Ngạn, cán bộ kỹ thuật Công ty cổ phần đầu tư Bất động sản Bắc 9 – đơn vị thi công dự án chung cư Ecohome 3 cho biết: Đơn vị thi công đã xây cầu rửa xe ở lối ra vào công trình, song vẫn còn tình trạng lái xe rửa xe qua loa, thậm chí không thực hiện nhưng vẫn lưu thông.

Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm

Ông Đồng Phước An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết: Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng của Sở đã kiểm tra 13.860 công trình, trong đó đã lập hồ sơ xử lý 518 trường hợp vi phạm (chủ yếu là vi phạm quy định về bảo vệ môi trường); ban hành 781 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền gần 6 tỷ đồng… Tuy nhiên, trên thực tế, tình trạng ô nhiễm bụi do công trình xây dựng vẫn xảy ra.

Theo ông Nguyễn Viết Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường Đại Mỗ (quận Nam Từ Liêm), hiện trên địa bàn phường có nhiều dự án đang triển khai, với hàng trăm chuyến xe tải chở vật liệu xây dựng vào ra công trình hằng ngày. UBND phường đã nhiều lần mời các đơn vị thi công đến làm việc, yêu cầu ký cam kết phải thu dọn đất, cát, vật liệu xây dựng để rơi vãi ra đường. Tuy nhiên, do các phương tiện này chủ yếu hoạt động ban đêm hoặc sáng sớm nên đã gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý.

Về góc độ quản lý nhà nước, ông Bùi Thanh Bình, Trưởng phòng Quản lý đô thị quận Ba Đình cho rằng, để giảm thiểu bụi bẩn do các dự án xây dựng gây ra, UBND quận yêu cầu Đội Quản lý trật tự xây dựng quận thường xuyên kiểm tra và yêu cầu chủ đầu tư phải có bạt che chắn. Đồng thời, UBND quận cấp giấy phép cho các đơn vị được quây tôn, sử dụng hè phố để trung chuyển vật liệu xây dựng đúng quy định, giảm thiểu bụi. Còn theo ông Nguyễn Đình Linh, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Hoài Đức, đơn vị thường xuyên nhắc nhở, yêu cầu các nhà thầu thi công Dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đê tả Đáy tăng cường xe tưới nước giảm bụi; quá trình vận chuyển đất từ công trình ra ngoài phải che chắn kín, bảo đảm không làm rơi vãi ra đường. Song, ý thức chấp hành của các nhà thầu chưa cao, vẫn để phát sinh bụi bẩn.

Để khắc phục những tồn tại kể trên, ông Đồng Phước An khẳng định: Trong năm 2020, Sở Xây dựng tiếp tục chỉ đạo lực lượng Thanh tra Sở xác định công tác thanh, kiểm tra các dự án là nhiệm vụ trọng tâm nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm trật tự xây dựng từ khi mới phát sinh; chú trọng thanh tra định kỳ, đột xuất đối với các tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn. Trong khi đó, ông Nguyễn Đình Linh kiến nghị: Cùng với việc thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở các đơn vị thi công thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ môi trường, chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, mạnh tay xử lý các nhà thầu cố tình vi phạm nhằm bảo đảm việc thực thi pháp luật được nghiêm minh.

Phương Phượng- Hoàng Lâm