Xe ô tô vận chuyển đất, cát, vật liệu xây dựng trên đường không có bạt che chắn là thực trạng đang diễn ra ở nhiều tuyến đường, phố trên địa bàn Hà Nội. Đây cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng không khí của Hà Nội trong thời gian qua. Đã đến lúc các cấp, ngành chức năng của thành phố cần xử lý nghiêm đối với chủ đầu tư, nhà thầu thi công các dự án cố tình không chấp hành quy định về bảo vệ môi trường.
Nguồn bụi bẩn từ những “đại công trường”
Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia năm 2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa có con số cụ thể tác động của xây dựng đến ô nhiễm không khí, nhưng nhận định: “Trong những năm gần đây, hoạt động xây dựng các khu chung cư, cầu đường, sửa chữa nhà, vận chuyển vật liệu và phế thải xây dựng…, diễn ra ở khắp nơi, đặc biệt là các đô thị lớn. Các hoạt động như đào lấp đất, đập phá công trình cũ, vật liệu xây dựng bị rơi vãi trong quá trình vận chuyển thường gây ô nhiễm bụi đối với môi trường xung quanh”.
Trong góc căn nhà ở phố Định Công (Hoàng Mai), cách mặt đường tới 7 mét, bà Trần Thị Liên (46 tuổi) cẩn thận lấy khăn ướt lau sạch bụi bám ở ngoài gói bánh để mời khách: “Bánh mới để đó lúc sáng, bây giờ đã bám đầy bụi rồi”.
Gia đình bà Liên bán hàng ăn ở phố Định Công gần chục năm. Trước kia, với lợi thế nhà mặt đường, bà tận dụng khoảng hiên rộng 8 mét vuông trước cửa, giáp với đường đi để kê thêm bàn ghế. Tuy nhiên, từ hai năm trước khi chính quyền tổ chức lắp đường ống nước, đẩy nhanh tốc độ giải phóng mặt bằng để làm đường vành đai 2,5, bà Liên phải chuyển hẳn vào bán trong nhà vì “bụi quá khách không ăn nổi”.
Công trường làm đường vành đai 2,5 ngổn ngang với những ngôi nhà phá dỡ dở dang, vật liệu chất đống nằm cách quán bà Liên chỉ hơn chục mét. Phía ngoài công trường, cát và rác nằm lẫn, chỉ cần một cơn gió mạnh thổi qua là bay mịt mù.
Công trình thi công chung cư Ecohome 3, phường Đông Ngạc (quận Bắc Từ Liêm) cũng trong tình cảnh tương tự. Mặt đường Tân Xuân, đoạn giáp công trình này, khi có phương tiện đi qua đều cuốn bụi bay mù mịt khắp nơi. Ông Nguyễn Văn An, sống tại Khu nhà ở xã hội Ecohome 2 bức xúc: “Xe vận chuyển vật liệu xây dựng nhưng không thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ môi trường nên để rò rỉ nước, rơi vãi đất, cát ra đường gây ô nhiễm môi trường”. Lý giải tình trạng này, ông Nguyễn Văn Ngạn, cán bộ kỹ thuật Công ty cổ phần đầu tư Bất động sản Bắc 9 – đơn vị thi công dự án chung cư Ecohome 3 cho biết: Đơn vị thi công đã xây cầu rửa xe ở lối ra vào công trình, song vẫn còn tình trạng lái xe rửa xe qua loa, thậm chí không thực hiện nhưng vẫn lưu thông.
Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm
Ông Đồng Phước An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết: Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng của Sở đã kiểm tra 13.860 công trình, trong đó đã lập hồ sơ xử lý 518 trường hợp vi phạm (chủ yếu là vi phạm quy định về bảo vệ môi trường); ban hành 781 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền gần 6 tỷ đồng… Tuy nhiên, trên thực tế, tình trạng ô nhiễm bụi do công trình xây dựng vẫn xảy ra.
Theo ông Nguyễn Viết Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường Đại Mỗ (quận Nam Từ Liêm), hiện trên địa bàn phường có nhiều dự án đang triển khai, với hàng trăm chuyến xe tải chở vật liệu xây dựng vào ra công trình hằng ngày. UBND phường đã nhiều lần mời các đơn vị thi công đến làm việc, yêu cầu ký cam kết phải thu dọn đất, cát, vật liệu xây dựng để rơi vãi ra đường. Tuy nhiên, do các phương tiện này chủ yếu hoạt động ban đêm hoặc sáng sớm nên đã gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý.
Về góc độ quản lý nhà nước, ông Bùi Thanh Bình, Trưởng phòng Quản lý đô thị quận Ba Đình cho rằng, để giảm thiểu bụi bẩn do các dự án xây dựng gây ra, UBND quận yêu cầu Đội Quản lý trật tự xây dựng quận thường xuyên kiểm tra và yêu cầu chủ đầu tư phải có bạt che chắn. Đồng thời, UBND quận cấp giấy phép cho các đơn vị được quây tôn, sử dụng hè phố để trung chuyển vật liệu xây dựng đúng quy định, giảm thiểu bụi. Còn theo ông Nguyễn Đình Linh, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Hoài Đức, đơn vị thường xuyên nhắc nhở, yêu cầu các nhà thầu thi công Dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đê tả Đáy tăng cường xe tưới nước giảm bụi; quá trình vận chuyển đất từ công trình ra ngoài phải che chắn kín, bảo đảm không làm rơi vãi ra đường. Song, ý thức chấp hành của các nhà thầu chưa cao, vẫn để phát sinh bụi bẩn.
Để khắc phục những tồn tại kể trên, ông Đồng Phước An khẳng định: Trong năm 2020, Sở Xây dựng tiếp tục chỉ đạo lực lượng Thanh tra Sở xác định công tác thanh, kiểm tra các dự án là nhiệm vụ trọng tâm nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm vi phạm trật tự xây dựng từ khi mới phát sinh; chú trọng thanh tra định kỳ, đột xuất đối với các tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn. Trong khi đó, ông Nguyễn Đình Linh kiến nghị: Cùng với việc thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở các đơn vị thi công thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ môi trường, chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, mạnh tay xử lý các nhà thầu cố tình vi phạm nhằm bảo đảm việc thực thi pháp luật được nghiêm minh.
Phương Phượng- Hoàng Lâm
Act Green 