Hình ảnh động vật hoang dã bị mắc kẹt trong chiếc bẫy được tạo thành từ rác thải nhựa ở Anh mới đây đang dóng lên hồi chuông về mối hiểm họa của ô nhiễm rác thải nhựa tại quốc gia này đang ở mức báo động.
Từ những hình ảnh mà mà tổ chức này công bố, có thể thấy, những chú vịt mắc kẹt trong lon bia nhựa. Con mèo bị túi nhựa ni lông chụp xung quanh đầu. Một chú chim nhỏ bị chiếc hộp thiếc mắc kẹt trên mỏ. Thậm chí, một con nhím đã bị chết vì bị siết cổ bởi vỏ hộp mứt.
RSPCA cũng khẳng định thêm rằng: Trung bình cứ mỗi tuần, tổ chức này lại tiếp nhận hơn mười trường hợp vật nuôi trong gia đình và động vật hoang dã bị những chiếc bẫy này làm làm hại.
Adam Grogan, Trưởng phòng Động vật hoang dã RSPCA cho biết: Sự gia tăng nhanh chóng các sự cố do rác thải nhựa gây ra cho thấy nhựa là mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng đối với động vật. Từ năm 2015 với 473 số vụ động vật bị mắc kẹt vì rác thải nhựa do tổ chức này tiếp nhận đã tăng 579 vụ vào năm 2018.
Từ những con hải cẩu có vết thương bị nhiễm trùng sâu do những tấm thiếc từ đồ chơi bỏ đi cắt vào cổ, đến những con thiên nga và ngỗng bị mắc kẹt trong dây câu hoặc lưới, nhựa ngày đe dọa đến đời sống của động vật.
Trưởng phòng Động vật hoang dã RSPCA cũng kêu gọi mọi người nhiều nơi trên thế giới hưởng ứng cuộc chiến chống lại rác thải và bảo về động vật bằng việc vứt rác thải nhựa đúng nơi quy định. “Không chỉ là những mảnh nhựa cứng, lon thiếc hay túi ni lông, những chiếc bóng bay nhiều màu sắc tưởng “vô hại” kia chính là “khắc tinh” của động vật”. Sau những buổi kỷ niệm hoành tráng, những quả bóng bay xì hơi bị ném bỏ có thể dẫn đến cái chết của nhiều loài động vật vì chúng nhầm lẫn bóng bay với thức ăn trong khi loại nhựa này không thể bị tiêu hóa.
Một nghệ sĩ người Philippines vừa cho ra mắt mô hình cá voi chết dài gần 24m chứa đầy rác thải trong bụng nhằm kêu gọi người dân bảo vệ môi trường đại dương.
Tác phẩm có tên gọi “Tiếng khóc của cá voi chết” của nghệ sĩ Biboy Royong được trưng bày bên ngoài Trung tâm Văn hóa Philippines ở vịnh Manila.
Điểm đặc biệt của mô hình cá voi này là được làm từ rác thải, gồm chai nhựa, ống hút, túi nhựa bị vứt trên bãi biển. Bên cạnh đó, một chú cá voi con được nhìn thấy nằm trong bụng cá voi mẹ bị chết vì rác thải. Tác phẩm dự kiến được trưng bay ở Manila đến ngày 26/5.
Tác giả hy vọng, thông điệp từ “Tiếng khóc của cá voi chết” sẽ khiến người dân quan tâm đến vấn đề ô nhiễm nhựa trong bối cảnh Philippines là 1 trong 5 quốc gia châu Á đang “đóng góp” khoảng 60% lượng chất thải nhựa trong các đại dương.
“Tiếng khóc của cá voi chết”. Ảnh: AP.
Hồi tháng 3, xác một con cá voi dài hơn 4,5 m, nặng gần 500 kg dạt vào bãi biển ở thung lũng Compostela – Philippines.
Con cá voi này đã ăn phải 40 kg rác thải nhựa và các chuyên gia cho rằng đây là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đói (do ăn chất thải không có chất dinh dưỡng), mất nước cũng như gây ra cái chết. Vài ngày sau, một con cá voi mang thai được phát hiện chết ngoài khơi bờ biển đảo Sardinia – Ý với 22 kg rác thải trong bụng.
1,5 triệu động vật đại dương chết vì rác thải nhựa
Thực tế, mỗi năm có hàng ngàn, hàng ngàn… không đếm xuể động vật chết thảm bởi rác thải nhựa con người xả ra môi trường. Theo thống kê, có cả ngàn con rùa biển bỏ mạng mỗi năm sau khi mắc kẹt trong rác thải nhựa dưới đại dương. Các sinh vật biển cỡ lớn đang phải chịu đựng cảnh nuốt rác nhựa mỗi ngày, gây ảnh hưởng không thể lường trước.
Tác động của rác thải nhựa đến cơ thể sinh vật vô cùng kinh hoàng, các phân tử nhựa không thể tiêu hóa có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và phát triển của cơ thể sinh vật, nếu như tích tụ đủ trong nhiều năm. Điều đó đồng nghĩa việc có thể đẩy nhiều loài cá voi, cá heo đến bờ vực tuyệt chủng.
Năm ngoái, các nhà khoa học thuộc Tổ chức Nghiên cứu Công nghiệp và Khoa học Khối thịnh vượng chung ở Hobart, Tasmania đã tiến hành giải phẫu hơn 1.000 con rùa chết, các nhà nghiên cứu đã phát hiện hơn một nửa trong số đó là rùa sơ sinh và khoảng một phần tư là rùa vị thành niên, đều chết do nuốt phải nhựa, so với chỉ một trong bảy trong số đó là rùa trưởng thành.
Nghiên cứu này đã xem xét các loài rùa: rùa caretta, rùa xanh, rùa da (rùa luýt), rùa đồi mồi (rùa biển), và rùa Vích. Trọng lượng tối đa của nhựa là 10,41g. Theo các nhà khoa học, có 50% xác suất tử vong khi động vật nuốt 14 miếng nhựa trong ruột.
Kết quả trên cho thấy, rùa con có khả năng bị chết nhiều gấp 4 lần do ăn phải chất thải nhựa so với rùa trưởng thành, vì chúng không chỉ có cơ thể yếu hơn, mà còn phải ăn ở vùng biển ngoài khơi – nơi có nhiều khả năng bị ô nhiễm bởi các vật dụng bằng nhựa cao hơn vùng gần bờ. Các vật dụng nhựa này có thể tích tụ trong bộ máy tiêu hóa của chúng.
Tác giả của nghiên cứu, Tiến sĩ Denise Hardesty, thuộc Tổ chức nghiên cứu Công nghiệp và Khoa học Khối thịnh vượng chung cho biết: “Sự tích tụ và tồn tại lâu dài của các mảnh vụn nhựa trong môi trường biển đang ngày càng trở nên đáng lo ngại.
Ngoài sinh vật biển, theo ước tính, khoảng 97% chim hải âu Laysan non sống ở phía bắc Thái Bình Dương có các mảnh nhựa trong dạ dày. Nguyên nhân là do bố mẹ của chúng nhầm lẫn rác thải nhựa với thức ăn và mớm mồi cho con, về lâu dài, rác thải nhựa cũng khiến chúng chết trong đau đớn.
Mỗi năm, 1,5 triệu động vật trên đại dương chết vì ngộ độc chất thải nhựa.
Mỗi năm có tới 8-9 triệu tấn rác thải nhựa đổ ra biển
Ước tính mỗi năm, trên toàn thế giới sản xuất ra khoảng 300 triệu tấn sản phẩm từ nhựa. Từ năm 2006 – 2016, số lượng nhựa sản xuất trên thế giới đã tăng 38%, đi kèm với nó là gánh nặng xử lý các chất thải nhựa; hàng nghìn tỉ hạt nhựa nhỏ li ti lọt qua hệ thống xử lý rác thải, đổ ra sông ngòi, ao hồ, chảy ra các đại dương, làm ảnh hưởng tới hệ sinh thái sông, biển.
Các nhà khoa học Anh cảnh báo, khả năng khó phân hủy và số lượng quá lớn rác thải nhựa sẽ khiến cho kỷ nguyên về địa chất trên Trái Đất chấm dứt, bước sang một trang mới hoàn toàn.
Philippines là một trong những nước xả thác rải nhựa ra đại dương nhiều nhất thế giới. Ảnh: Internet.
Còn theo thống kê của Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace), mỗi năm có hơn 6,4 triệu tấn rác thải bị tống xuống biển, trong đó từ 60% đến 80% là chất dẻo, và 70% số rác này bị chìm xuống đáy biển. Bằng số lượng rác khổng lồ này, con người đang gián tiếp đầu độc biển cả. Dòng rác thải liên tục đổ ra biển và đang dần biến những đại dương xanh thẳm thành vùng biển chết khi hàng triệu sinh vật đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
Theo một nghiên cứu được công bố hồi đầu năm nay, mỗi năm các đại dương trên thế giới đang phải hứng chịu từ 8 đến 9 triệu tấn rác thải nhựa. Có tới hơn phân nửa số rác thải này đến từ 5 quốc gia châu Á, dẫn đầu là Trung Quốc với 2,4 triệu tấn, chiếm khoảng 30%. Theo sau Trung Quốc lần lượt là Indonesia, Philippines, Việt Nam và Sri Lanka. Trong nhóm các quốc gia phát triển thì chỉ có Mỹ là nằm trong top 20 với khoảng 77.000 tấn, tương đương gần 1% tổng số rác thải nhựa đổ ra biển.
Bạn có biết, có hơn 46000 rác thải nhưa đang trôi nổi trên 1 dặm vuông biển của chúng ta. Mỗi ngày người Việt Nam thải ra hơn 2500 tấn chai nhựa ra ngoài môi trường, Và phải mất đến hơn 450 năm để các chai nhựa phân hủy hoàn toàn.
Chúng ta tiêu thụ sản phẩm càng nhiều thì lại tạo ra càng nhiều phế thải. Chất thải có tác hại cực kì lớn đến sức khỏe và cả môi trường xanh thân yêu của chúng ta.
ẢNH HƯỞNG XẤU ĐẾN SỨC KHỎE
Hiện nay có rất nhiều người đang hằng ngày đưa vào cơ thể những chất độc hại bằng việc sử dụng đồ nhựa. Mọi người đều biết đồ dùng nhựa có giá thành rẻ và bền. Thế nhưng những ảnh hưởng tiêu cực của nó có thể kinh khủng hơn bạn nghĩ. .
Nhựa sẽ dễ dàng tan chảy trong khoảng nhiệt độ từ 70 – 800 độ C và hòa vào thực phẩm, đi vào cơ thể của bạn. Những chất độc đó tích lũy lâu ngày sẽ gây ra các bệnh vô cùng nguy hiểm. Đặc biệt, trong nhựa có chưa một chất độc hai là DOP. Chất độc này có thể gây ảnh hưởng giới tính ở các bé nào và gây vô sinh ở các bé gái.
TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC ĐẾN MÔI TRƯỜNG
Bên cạnh những ảnh hưởng khôn lường đến sức khỏe của bạn, phế phẩm từ nhựa còn tác động xấu đến môi trường. Sau khi bị vứt ra ngoài thiên nhiên, nhựa sẽ mất một khoảng thời gian cực lỳ lâu để tiêu huy. Các sản phẩm từ nhựa sẽ tách dần ra thành các hạt nhỏ chứ không hề tiêu biến hết. Những hạt nhỏ ly ti đó có thể ngấm vào đất đi vào các mạch nước ngầm.
Khi bạn vứt một mẩu rác nhựa ra môi trường, nó phải mất hẳn 450 năm để tiêu hủy hoàn toàn. Nói cách khác, phải trải qua rất nhiều thế hệ để một mảnh vật liệu nhựa tan biến. Ngoài ra, nhựa còn lẫn vào nước, ngăn chặn khí oxy làm cho các sinh vật dưới nước không thể hô hấp được. Hoặc chúng có thể bị các sinh vật như cá nuốt vào và có rất nhiều khả năng con người sẽ ăn nhầm phải và nhiễm độc
Chất thải nhựa rất khó xử lý, Bởi lẽ, chúng ta không thể vứt bừa bãi hay đốt nhựa. Việc đốt nhựa sẽ thải ra vô số những khí độc và tăng hiệu ứng nhà kính. vì chúng làm gia tăng khí thải nhà kính.
Có thể bạn không nghĩ đến, nhưng những điều nhỏ nhặt bạn làm mỗi ngày tưởng chừng như vô hại như dùng bàn chải nhựa, ống hút nhựa lại mang đến những tác hại tiêu cực đến môi trường. Bạn hãy nghĩ mà xem, mỗi con người chúng ta sau 3 tháng (theo khuyến cáo của nha sĩ) sẽ thay bàn chải một lần. Việt Nam ta có hơn 10 triệu người thì chúng ta hằng ngày thải ra môi trường bao nhiêu rác thải nhựa? Cũng tương tự như thế, những vật dụng nhựa nhỏ bé như ống hút nhựa, sau mỗi lần uống nước bạn vứt đi, khi thống kê lại sẽ là một con số khổng lồ bạn không thế tin được. Và còn tỷ tỷ những loại rác thải nhựa khác đang đe dọa môi trường sống chúng ta từng phút từng giây.
Việc sử dụng túi nilon đang rất phổ biến hiện nay, đặc biệt là các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Sử dụng túi nilon mang đến sự tiện lợi rất lớn cho người dùng với giá thành rất rẻ, tuy nhiên nó đang là bóng ma tàn phá ghê gớm cho môi trường và con người. Những đồ vật nhựa có kích thước lớn có thể mắc kẹt trong cổ họng của động vật, hoặc làm hỏng dạ dày, chiếm vị trí trong dạ dày khiến chúng không thấy đói, lâu dần sẽ suy kiệt và chết.
Chim biển chết do nuốt phải vật thể nhựa
Nhưng nguy hiểm hơn là hạt vi nhựa. Hạt nhựa siêu vi (rất nhỏ) đến từ nguồn do rác thải nhựa phân hủy có thể xâm nhập và phá hủy tế bào trong cơ thể của các loài sinh vật biển, qua đó nhiễm vào và phá hủy tế bào trong cơ thể người khi ăn cá và các loại sinh vật biển. Mới đây, một nhóm các nhà khoa học thuộc Đại học California (Mỹ) và Đại học Inđônêxia đã thu gom những con cá được bán ở các chợ thuộc vịnh Half Moon và Princeton (bang California, Mỹ) và biển Makassar (Inđônêxia) về để phân tích. Họ phát hiện ra rằng, ở Inđônêxia, 28% tổng số cá thể cá và 55% loài động vật biển được lấy mẫu có rác thải nhựa trong dạ dày và đường ruột. Tại Mỹ, rác thải nhựa được tìm thấy trong 25% cá thể cá và 67% các loài động vật biển được lấy mẫu. Các hạt nhựa nhân tạo cũng được tìm thấy trong 33% mẫu cá thể động vật có vỏ (tôm, cua, sò, ốc…)
Với mối nguy hiểm ngày một tăng từ rác thải nhựa, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phát động phong trào kêu gọi các cấp, các ngành, các cơ quan tổ chức, các doanh nghiệp và cộng đồng cùng thống nhất nhận thức, chung tay hành động chống rác thải nhựa như sau:
Một là, tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về tác hại của chất thải nhựa, túi nilon đối với kinh tế – xã hội, môi trường và sức khỏe con người; xây dựng các giải pháp hữu hiệu nhằm giảm thiểu tiêu thụ, tăng cường tái sử dụng, tái chế chất thải nhựa đến cộng đồng và người dân.
Hai là, phát động phong trào “Chống rác thải nhựa” với sự tham gia trực tiếp của cộng đồng, vận động người tiêu dùng từ bỏ hành vi, thói quen sử dụng túi nilon khó phân hủy, đồ nhựa dùng một lần, khuyến khích sử dụng các sản phẩm dễ phân hủy, có thể tái sử dụng, thân thiện với môi trường. Kêu gọi các doanh nghiệp, siêu thị, trung tâm thương mại sử dụng các vật liệu thân thiện mới môi trường thay thế các sản phẩm nhựa sử dụng một lần.
Rác thải nhựa đang phá hủy các đại dương
Ba là, đẩy mạnh việc nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sản xuất; hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển các sản phẩm có thể phân hủy, tái sử dụng, thân thiện với môi trường thay thế túi nilon, đồ nhựa dùng một lần.
Bốn là, đề nghị các cơ quan thông tấn, báo chí đẩy mạnh tuyên truyền về nguy cơ ô nhiễm nhựa và nilon nhằm thay đổi thói quen, tiến tới từ bỏ thói quen sử dụng túi nilon, sản phẩm nhựa dùng một lần của người dân.
Năm là, tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế về giải quyết rác thải nhựa thông qua thúc đẩy các hình thức hợp tác đối tác, hỗ trợ tiếp nhận công nghệ về quản lý, tái chế, xử lý chất thải nhựa, phát triển các sản phẩm dễ phân hủy, thân thiện với môi trường thay thế nhựa, nilon
Act Green 