Hạn chế phát triển chăn nuôi và ăn chay để chống biến đổi khí hậu

Theo các nhà khoa học, để giải quyết tình trạng nóng lên toàn cầu, cần phải giảm mạnh mức tiêu thụ thịt động vật, giống như cần phải ngừng đốt nhiên liệu hóa thạch và không sử dụng xe chạy động cơ đốt trong.

Chỉ từ chối ăn thịt cũng sẽ không cứu được hành tinh, nhưng thảm họa không thể tránh khỏi nếu không thay đổi chế độ ăn. Ảnh: Internet.

Theo Lancet Planetary Health, 50 chuyên gia thế giới đã ký bức thư gửi tới tạp chí kêu gọi các chính phủ các nước phát triển hạn chế tăng số đầu gia súc. Theo các nhà nghiên cứu, các quốc gia cần thiết lập khung thời gian mà sau đó số lượng động vật trang trại sẽ không tăng trưởng và bắt đầu giảm. Để tránh thảm họa khí hậu, cần phải đạt đến mốc đó không muộn hơn 2030.

Theo các nhà nghiên cứu, việc chuyển đổi nên được thực hiện trên cơ sở công bằng. Người tiêu dùng phải có được cơ hội thay đổi chế độ ăn uống của họ, còn nông dân nên chuyển sang sản xuất các sản phẩm thực vật. Hiện có nhiều người đã sẵn sàng chuyển sang chế độ ăn chay vì lợi ích của Trái đất, tuy nhiên, để có hiệu quả thực sự, cần nhiều biện pháp tầm cỡ hơn.

Chăn nuôi đóng góp rất lớn vào biến đổi khí hậu. Mặc dù chỉ từ chối ăn thịt cũng sẽ không cứu được hành tinh, nhưng thảm họa không thể tránh khỏi nếu không thay đổi chế độ ăn.

Chăn nuôi là một trong những ngành quan trọng nhất chịu trách nhiệm cho cuộc khủng hoảng khí hậu không chỉ vì lượng khí mêtan mà gia súc tạo ra, mà còn vì sự chặt hạ rừng để làm đồng cỏ và trồng trọt thức ăn chăn nuôi. Theo một số ước tính, ngành chăn nuôi sử dụng hơn 80% đất nông nghiệp của thế giới, nhưng chỉ sản xuất ra 18% lượng calo tiêu thụ của nhân loại.

Các chuyên gia cho rằng thịt động vật nhai lại nguy hiểm cho khí hậu gấp 10 – 100 lần so với thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Để giải quyết vấn đề nóng lên toàn cầu, cần phải giảm mạnh mức tiêu thụ thịt động vật, giống như cần phải ngừng đốt nhiên liệu hóa thạch và không sử dụng xe chạy động cơ đốt trong.

Tuy nhiên, nếu không hạn chế chăn nuôi, sẽ không thể đối phó với khủng hoảng. Trong số những lợi thế khác, có thể kể đến việc hạn chế chăn nuôi sẽ giúp chuyển đổi nhiều đất nông nghiệp thành rừng. Đây là một trong những cách tốt nhất để thu khí carbon dioxide từ khí quyển.

Trong khi nhân loại rõ ràng không sẵn sàng cho những hạn chế như vậy. Cho đến bây giờ, số lượng vật nuôi trên hành tinh chỉ có tăng lên. Nếu năm 1990, thế giới sản xuất 758 triệu tấn thịt, sữa và trứng thì đến năm 2017, con số này đạt 1.247 triệu tấn.

Với sự gia tăng dân số, nhu cầu về các sản phẩm chăn nuôi sẽ chỉ tăng lên. Để thay đổi triệt để, chỉ cần 1/5 dân số các nước phát triển và đang phát triển trở thành một người thuần chay và bắt đầu giảm 1/3 số thực phẩm bị phung phí.

Béo phì cũng là ‘thủ phạm’ gây biến đổi khí hậu

Các nhà khoa học vừa tuyên bố tình trạng béo phì là một nguyên nhân khiến cuộc chiến chống biến đổi khí hậu thêm khó khăn phức tạp, nhất là trong bối cảnh mỗi năm dân số thế giới lại tăng thêm khoảng 83 triệu người.

Những người béo phì gây ra mức khí thải vào môi trường nhiều hơn 20% so với mức khí thải người bình thường do sự tổng hợp chuyển hóa chất nhiều hơn, dẫn đến sản sinh ra nhiều khí thải (carbon dioxide) hơn và lượng khí thải cũng tăng thêm do họ tiêu thụ nhiều đồ ăn thức uống, chưa kể tới lượng khí thải xả ra từ các phương tiện vận tải sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Người béo phì tại Gaithersburg, bang Maryland, Mỹ. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Theo tờ New York Post số ra ngày 26/12, kết quả nghiên cứu được các nhà khoa học công bố gần đây cho thấy tình trạng béo phì trên toàn cầu tạo ra thêm 700 triệu tấn khí thải mỗi năm, tương đương 1,6% của toàn bộ lượng khí thải ước tính xả ra trên Trái Đất.

Trung tâm kiểm soát dịch bệnh của Mỹ đã gọi béo phì là “dịch bệnh” bởi đó chính là nguyên nhân gây ra tỷ lệ cao các bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường và một số loại ung thư.

Tác giả bài báo công bố trên tạp chí khoa học có tên Hiệp hội Béo phì (Obesity Society), Giáo sư Faidon Magkos thuộc ĐH Copenhagen của Đan Mạch, khẳng định kết quả nghiên cứu cho thấy việc tăng cường kiểm soát tình trạng béo phì sẽ không chỉ giúp con người vận động nhanh nhẹn, mang lại những hiệu quả lợi ích về tiết kiệm chi phí y tế cũng như giảm tỷ lệ tử vong mà còn giúp giảm bớt những ảnh hưởng tiêu cực lên môi trường sống.

Các nhà khoa học cũng cho rằng kết quả nghiên cứu không nhằm kỳ thị những người quá cân bởi người béo phì vốn đã hay vấp phải thái độ thiếu thiện cảm của những người khác. Ngược lại, nghiên cứu nhằm chỉ ra rằng con người sẽ phải trả giá đắt nếu không chú trọng để những người có vấn đề về cân nặng được tiếp cận y tế và chữa trị một cách dễ dàng.

Thực ra, hoạt động thể chất cũng sản sinh ra nhiều khí thải hơn nếu so với việc con người nghỉ ngơi nhưng không ai kỳ thị người chăm tập thể dục cho dù việc đó có ảnh hưởng môi trường đi nữa, giáo sư Boyd Swinburn thuộc ĐH Auckland, New Zealand, cho biết.

TTXVN/ Báo Tin tức

Xây dựng kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu tầm nhìn đến năm 2050

Sáng 23/12 vừa qua, tại Hà Nội, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ TN&MT) đã tổ chức Hội thảo “Xây dựng Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Bộ TN&MT”. Ts. Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu chủ trì Hội thảo.

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu. Theo kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng, vào cuối thế kỷ 21, nếu mực nước biển dâng cao 1 m, sẽ có khoảng 10 – 12 dân số nước ta bị ảnh hưởng và GDP có thể tổn thất khoảng 10%. Do đó, nếu không có một kế hoạch ứng phó với biến đổi khí hậu một cách tổng thể, hiệu quả thì nước ta sẽ đối mặt những nguy cơ hiện hữu, thiệt hại to lớn ảnh hưởng tới an toàn và ổn định cuộc sống của người dân, đe dọa sự phát triển bền vững của đất nước.

Ts. Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu cho biết, để chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, thời gian qua, Bộ TN&MT đã giao Cục biến đổi khí hậu xây dựng và trình Bộ ban hành Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu của Bộ các giai đoạn 2011 -2015; 2016 -2020. Thông qua các Kế hoạch hành động này, các đơn vị trực thuộc Bộ đã triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng, góp phần giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu với các lĩnh vực quản lý.

*TS. Nguyễn Tuấn Quang phát biểu khai mạc Hội thảo*

Tuy nhiên, theo Ts. Nguyễn Tuấn Quang, biến đổi khí hậu ở nước ta diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường, diễn ra nhanh hơn so với dự báo, tác động nặng nề đến người dân và các lĩnh vực nhạy cảm với khí hậu. Trước các thách thức này, Bộ TN&MT đã giao Cục Biến đổi khí hậu xây dựng Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Bộ TN&MT. Thực hiện chỉ đạo của Bộ, Cục đã khẩn trương phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ triển khai đến nay đã hoàn thành Dự thảo Kế hoạch này.

Theo Dự thảo, quan điểm của Kế hoạch phải đảm bảo 5 nội dung chính là: Thứ nhất, thể hiện được quan điểm tổng hợp, thống nhất, liên ngành, liên vùng; đáp ứng được yêu cầu trước mắt, đảm bảo lợi ích lâu dài theo trọng tâm trọng điểm; phù hợp với từng giai đoạn; dựa vào nội lực là chính, đồng thời phát huy hiệu quả nguồn lực hỗ trợ và kinh nghiệm quốc tế. Kế hoạch được triển khai trong toàn ngành TN&MT, trong đó tập trung vào các lĩnh vực chủ yếu như: Tài nguyên nước, quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo; đất đai, tài nguyên khoáng sản, địa chất; môi trường; viễn thám và đo đạc bản đồ; khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu.

Thứ hai, Kế hoạch là cơ sở để chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức triển khai các hoạt động, cơ chế, chính sách, sáng kiến quốc tế về biến đổi khí hậu trong ngành trên toàn quốc. Dựa trên kế hoạch này, ngành TN&MT các địa phương xây dựng, ban hành thực hiện kế hoạch phù hợp với tình hình thực tế, kịch bản biến đổi khí hậu của địa phương.

Thứ ba, ứng phó với biến đổi khí hậu cần thể hiện đồng thời cả nội dung thích ứng và giảm nhẹ, trong đó thích ứng với biến đổi khí hậu, chủ động phòng, tránh thiên tai là trọng tâm…

Thứ tư, tăng cường phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương trên cả nước để triển khai các chương trình, dự án, nhiệm vụ quan trọng có tính liên ngành, liên vùng, phát huy sức mạnh tổng thể để ứng phó với biến đổi khí hậu.

Thứ năm, tăng cường nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, xã hội hóa trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu.

Mục tiêu cụ thể của Kế hoạch là xác định được các thách thức và cơ hội của biến đổi khí hậu đối với quá trình phát triển của ngành TN&MT giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050; xác định được các giải pháp ưu tiên nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đối với các lĩnh vực Bộ TN&MT quản lý, lộ trình triển khai và nguồn lực cho từng giai đoạn; xác định được chiến lược, chương trình, quy hoạch, kế hoạch phát triển của ngành TN&MT cần lồng ghép với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh hợp tác quốc tế về biến đổi khí hậu.

Quang cảnh Hội thảo

Kế hoạch đề ra 6 nhiệm vụ chủ yếu là: Xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về biến đổi khí hậu; đánh giá khí hậu quốc gia, xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu và kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng; tuyên truyền, phổ biến thông tin, nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu; triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm về biến đổi khí hậu (xây dựng thị trường các-bon, triển khai các nhiệm vụ thực hiện các điều ước Quốc tế…); triển khai một số mô hình dự án thí điểm ứng phó với biến đổi khí hậu ở các vùng, khu vực dễ bị tổn thương; đẩy mạnh hợp tác quốc tế.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận về bố cục, quan điểm và mục tiêu của kế hoạch; nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu; danh mục các dự án ưu tiên thực hiện kế hoạch theo phân kỳ từng giai đoạn; xác định các nguồn lực và quy định trách nhiệm cụ thể của các đơn vị nhằm thực hiện kế hoạch.